سلطان محمد ميرزا قاجار
300
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
بودهاند . آبش از دو قنات [ است ] . باغات و زراعت مختصرى دارند . انجير و انارش بد نمىشود . كاروانسرا و حمامى دارد . هوايش مايل به گرمى [ است ] . ابريشم كمى به عمل مىآورند . صورتهاى خوب دارند . مزينان از عباسآباد الى مزينان « 18 » شش ساعت ، همهء راه دامنه و هموار [ است ] . در يك ساعتى عباسآباد چشمهء آبى است شورمزه . پل ابريشم و كاروانسراى صدرآباد بعد از ساعتى كه از چشمه مىگذرد بر مجراى سيل ، پلى [ 194 ب ] يك چشمه از قديم ساختهاند موسوم به پل ابريشم . « 19 » پس از ساعت ديگر كه نيمهء راه است قلعه و كاروانسرايى است و آبانبارى موسوم به صدرآباد « 20 » [ كه ] ميرزا آقا خان صدر اعظم ساخته است . به قدر پنجاه خانوار سكنه دارد . آبش از قنات [ است ] . از خيرآباد شاهرود تا به اين صدرآباد مزينان همهجا خوف تاخت و تاز تركمان هست . پس از اين راه خوفى ندارد . يك ساعت كه از صدرآباد گذشت ديگر همهجا دهات آباد ، نهرهاى جارى ، محل زراعت [ و ] باغات هست ؛ تا خود مزينان همهء راه جلگه است . آبادى مزينان در جلگه و زمين كويرى واقع است . قبل از رسيدن به آبادى مزينان ، خرابهها [ ى ] بسيار است . خود مزينان قصبهاى است . قلعه دارد . در خارج قلعه كاروانسرايى است از قديم . « 21 » مهمانخانه
--> ( 18 ) . نام يكى از دهستانهاى بخش داورزن شهرستان سبزوار است . مركز آن مزينان است كه 10 كيلومترى جنوب داورزن بر سر راه تهران - مشهد واقع است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 9 ، ص 396 ) . ( 19 ) . « در يك فرسخى عباسآباد نزد [ يك ] چشمه گزى قلعه ساختم بهجهت حفظ سيم . از اين قلعه الى پل ابريشم چهار ميل است » . ( سه سفرنامه ، ص 188 ) . ( 20 ) . « از پل ابريشم الى صدرآباد دو ميل است . صدرآباد از بناى صدر اعظم مرحوم است » . ( همان كتاب ، ص 188 ) . ( 21 ) . « يك كاروانسراى قديم كه كاروانسراى انوشيروان مىگويند هم آنجا مىباشد » . ( همان كتاب ، ص 189 ) .